Yaz Mevsiminde Kiraz Ekimi: Detaylı Rehber
Kiraz, hem lezzeti hem de besin değeri açısından en çok tercih edilen meyve türlerinden biridir. Türkiye’nin en önemli meyve ihraç ürünlerinden olan kirazın yetiştiriciliği, doğru tekniklerin uygulanması halinde oldukça karlı bir tarımsal faaliyet haline gelir. Bu rehberde, yaz mevsiminde kiraz ekiminin tüm detaylarını ele alacak ve başarılı bir kiraz bahçesi kurmanız için gerekli tüm bilgileri paylaşacağız.
Kiraz Ekimi İçin İdeal Zaman ve Koşullar
Kiraz fidanı dikimi genellikle sonbahar ve ilkbahar aylarında yapılsa da, belirli koşullar altında yaz mevsiminde de başarılı ekim gerçekleştirilebilir. Yaz ekimi için en uygun dönem temmuz sonu ile ağustos başı arasındaki zaman dilimidir.
Yaz Ekiminin Avantajları
- Toprağın yeterince ısınmış olması nedeniyle kök gelişimi hızlanır
- Düzenli sulama ile su stresi önlenebilir
- Fidanın ilk yılında güçlü bir kök sistemi geliştirir
- Sonraki yıl daha erken meyve vermeye başlar
- Hastalık ve zararlılara karşı direnci artar
Yaz Ekiminin Dezavantajları
- Yoğun sulama gereksinimi
- Yüksek sıcaklık nedeniyle stres riski
- Fidanın şaşırtma sürecinin daha uzun olması
- İlk yıl düzenli gölgeleme ihtiyacı
Kiraz Çeşidi Seçimi ve Fidan Temini
Başarılı bir kiraz yetiştiriciliği için doğru çeşit seçimi kritik öneme sahiptir. Türkiye’de yetiştirilen başlıca kiraz çeşitleri şunlardır:
Erken Çeşitler
- Burlat: Mayıs ortasında olgunlaşır, iri meyveli
- Early Robin: Çok erken, dayanıklı çeşit
- Cristalina: Parlak kırmızı renk, sert yapı
Orta Mevsim Çeşitleri
- Napoleon (Ak Kiraz): Sarı-pembe renkli, tatlı
- Stella: Kendine verimli, koyu kırmızı
- Bing: İri, koyu renkli, ihraç kalitesi
Geç Çeşitler
- Sweetheart: Temmuz başında olgunlaşır
- Lapins: Kendine verimli, dayanıklı
- Regina: Çok geç, uzun süre muhafaza edilebilir
Toprak Hazırlığı ve Dikim Alanı Seçimi
Kiraz ağaçları derin, iyi drene olan, pH değeri 6.0-7.5 arasında olan toprakları tercih eder. Yaz ekimi öncesi toprak analizi mutlaka yaptırılmalıdır.
İdeal Toprak Özellikleri
- pH: 6.0-7.5 (hafif asit – nötr)
- Organik madde: %2-4
- Drenaj: Mükemmel (su birikmemeli)
- Derinlik: En az 100 cm
- Tuz oranı: Düşük
Toprak Hazırlık İşlemleri
- Toprak Analizi: Ekim öncesi detaylı toprak analizi yaptırın
- Derin Sürüm: 40-50 cm derinlikte pulluk ile sürün
- Organik Gübre: m²’ye 5-8 kg çiftlik gübresi karıştırın
- Tesviye: Arazinin düzgün bir şekilde tesviye edilmesi
- Drenaj: Gerekirse drenaj kanalları açın
Kiraz Fidanı Dikim Tekniği
Yaz mevsiminde kiraz fidanı dikimi, normal dikim dönemlerine göre daha dikkatli yapılmalıdır. İşlem adımları şöyledir:
Dikim Öncesi Hazırlıklar
- Dikim çukurları 60x60x60 cm boyutlarında açılmalı
- Çukur dibi gevşetilmeli ve taş parçaları temizlenmeli
- Dikim günü sabah erken saatlerde veya akşam seçilmeli
- Fidanlar gölge altında bekletilmeli
Dikim İşlemi Adımları
- Çukur Hazırlama: Dikim çukurunun alt kısmına çiftlik gübresi yerleştirin
- Fidan Yerleştirme: Fidanı çukura dik olarak yerleştirin
- Toprak Doldurma: Çukuru üst toprak ile doldurun, sıkıştırmayın
- Sulama: Dikim sonrası bol su verin (20-25 litre)
- Mulçlama: Fidan etrafına organik malzeme serpiştirin
Yaz Ekimi Sonrası Bakım ve Sulama
Yaz aylarında dikilen kiraz fidanlarının başarılı bir şekilde tutunması için yoğun bakım gereklidir.
Sulama Programı
- İlk 15 gün: Her 2 günde bir 10-15 litre
- 2-4. hafta: Haftada 2-3 kez 15-20 litre
- 1-2. ay: Haftada 1-2 kez 20-25 litre
- Sonraki dönem: İhtiyaca göre düzenleyin
Gölgeleme ve Koruma
- İlk ay gölgeleme bezi kullanın (%50-70)
- Rüzgar perdesi oluşturun
- Fidan diplerini mulçlayın
- Destek çubuğu bağlayın
Gübreleme ve Beslenme Programı
Yaz ekimi yapılan kiraz fidanlarının güçlü gelişim gösterebilmesi için uygun gübreleme programı uygulanmalıdır.
Organik Gübreleme
- Dikim sırasında çukura 8-10 kg çiftlik gübresi
- Sonbaharda fidan etrafına 5-7 kg kompost
- İlkbaharda 3-5 kg yanmış ahır gübresi
Kimyasal Gübreleme
- Azot (N): İlkbaharda 50-80 gr/fidan
- Fosfor (P): Sonbaharda 40-60 gr/fidan
- Potasyum (K): Meyve tutumu döneminde 60-80 gr/fidan
- Yaprak Gübresi: Aylık periyotlarla uygulayın
Hastalık ve Zararlı Kontrolü
Kiraz ağaçları çeşitli hastalık ve zararlıların saldırısına uğrayabilir. Erken teşhis ve müdahale başarı için kritiktir.
Başlıca Hastalıklar
- Monilya: Çiçek ve meyve çürüklüğü
- Bakteriyel Kanser: Dal ve gövde üzerinde yaralar
- Yaprak Deliği: Yapraklarda delik şeklinde lekeler
- Gümöşi Akma: Gövde ve dallardan reçine akması
