KIRMIZI ET NEDEN ULAŞILAMAZ OLDU?
1992 yılında Bakanlar Kurulu’nun kararı ile Et Balık Kurumu (EBK), Süt Endüstrisi Kurumu (SEK) ve Yem Sanayi Türk Anonim Şirketi (YEMSAN) özelleştirme kapsamına alındı. Kırmızı ete tüketicilerin ödediği fiyatlardaki hızlı artışı tetikleyen olay SEK ve EBK’nin 1995’de, YEMSAN’ın ise 1992’de özelleştirilmesi ile başladı. SEK’te özelleştirilen 32 işletmeden dokuzu hariç diğerleri kapatıldı veya üretime devam etmedi. Örneğin İzmir SEK fabrikası kâr elde etmesine rağmen kapatıldı. Şu anda Türkiye’de sütte piyasayı sadece altı yabancı veya yerli özel kuruluş hâkim. Piyasayı eline geçiren yabancı ve yerli sanayiciler çiftçiye ödedikleri süt fiyatlarını 35–40 kuruşlarda yıllarca tutabildiler. Artık “serbest piyasadan” söz etmek mümkün değildi. Bu hegemonyalarını destekleyen diğer bir etken de ucuz süt tozu ithali idi. Süt ve ürünleri sanayicileri yurtdışından ucuz süt tozu bulabildiler. Hatta bazıları süt tozunu buzağı maması adı altında ithal ederek süt ürünlerinde kullanılabileceklerini gördüler. Ucuz süt tozu ithalatı da sanayicilerin çiftçilere verdikleri fiyat üzerinde hegemonya kurabilmelerini kolaylaştırdı. YEMSAN’ın özelleştirilmesinin katkısıyla yem fiyatları hızla arttı. Süt ve yem fiyatları makası arasında ezilen çiftçiler zarar etmeye başladılar. Hayvanlarını kesime gönderdiler. Bir inek yılda ortalama bir buzağı doğurur. Bunların bir kısmı et üretimine katkıda bulunur. İnekler kesime gönderilince hem süt hem et üretimi gerilemeye başladı. Ülkemizde et ve süt üretimi birbirine bağlıdır. Bu nedenle et fiyatlarını açıklayabilmek için sütten söz ediyoruz.Daha fazlasını oku »KIRMIZI ET NEDEN ULAŞILAMAZ OLDU?
